Telefon
WhatsApp
İnstagram

Atardamar Hastalıkları

Atardamar Hastalıkları

 

ATEROSKLEROZ (DAMAR SERTLİĞİ)

Ateroskleroz atardamar içerisinde darlık oluşturacak şekilde, damar duvarında aterom plağı dediğimiz yağ içeren doku oluşması ile karakterize bir hastalıktır. Zamanla bu plak içerisine kalsiyum tuzlarının çökmesi ile kireçlenme gelişip damarda sertleşme durumuna verilen isimdir. Ateroskleroz (damar sertliği) adından da anlaşılabildiği gibi damarın ara tabakalarına yağlı aterom plaklarının çökmesi ve bunların zaman içerisinde kireçlenerek sert bir hal kazanıp damar boşluklarının daralmasıyla karakterize ilerleyici bir hastalıktır.

Damar Sertliğinin Önemi Ateroskleroz bilinen en yaygın hastalıklardan biridir ve atardamarların bir numaralı hastalığıdır. Kolesterol çökeltilerinin damar yüzeyinin hemen altında plaklar şeklinde kümelenmesi ile oluşur. Bu plaklar daha gevşek olan damar lümeni dediğimiz damarın boşluğuna doğru büyüme göstererek damar çapının giderek yaygın olarak daralmasına neden olur. Bu darlık belli bir seviyenin üzerine çıktığı zaman uzuv veya organların fonksiyonlarını engelleyecek derecede kan akımında azalma yaratır. Ateroskleroz lokal veya bölgesel bir hastalık olmayıp sistemik bir hastalıktır. Aterosklerozdan tüm organ damarları etkilenmekle birlikte hangi uzuv veya organın daha fazla etkilenmiş olduğu bireyden bireye farklılıklar gösterebilmektedirler. Aterosklerodan en sık kalp, bacaklar, beyin ve böbrek damarları etkilenmektedir.

BACAK ARTER (ATARDAMAR) DARLIK VE TIKANIKLARI

Periferik arter hastalığı dendiği zaman kalp dışı kalan bütün atardamar hastalıklarına verilen genel isim anlaşılmakla birlikte öncelikle kol ve bacak damar hastalıkları akla gelir. Bacak atar damarlarındaki darlık ve tıkanıklıklarının başında ateroskleroz dediğimiz damar sertliği gelmektedir. Bunun dışında buerger hastalığı ve vaskülitik hastalıklar önemli nedenlerdendir. Arter hastalıklarında sebep çok büyük oranda ateroskleroz olduğundan bacak damar tıkanıklarındaki risk faktörleri aterosklerozun risk faktörleri ile aynıdır. Bu risk faktörleri ileri yaş, erkek cinsiyeti, sigara alışkanlığı, hareketsiz yaşam, şeker hastalığı, aşırı kilo, doymuş yağlardan zengin kötü ve düzensiz beslenme, ileri yaş, genetik faktörler, kan kolesterol oranının yüksekliğidir. Bacak damar hastalıkları bulunan kişilerde klap damarları ve şah damarı dediğimiz boyun damarı tıkanıklığı görülme riski de yüksek olduğundan dolayı bu bölgelerde incelenmelidir.

Buerger Hastalığı

Tromboanjitis obliterans olarak bilinen buerger hastalığı sigara içen erkeklerde 30 yaşından sonra başlayarak küçük ve orta çaplı arterleri tutup uzuv kaybına giden progresif bir hastalıktır. Buerger hastalığı hemen daima erkeklerde görülmek ile birlikte kadınlar arasında sigara içiciliğinin yaygınlaşması ile kadınları da tutmaya başlamıştır. Bu hastalık özellikle kol ve bacaklarda arterlerin (atardamar) uç dallarını daha çok tuttuğundan dolayı ilk önce parmak kayıpları ile karakterizedir. Parmaklar, el ve ayaklardaki kayıplar/ampütasyonlar nedeni ile halk arasında “budama hastalığı” olarak bilinir bu hastalık yaklaşık %80 bacakları, %15 kolları ve %5 hem kol hem bacakları birlikte tutar. Nedeni tam olarak bilinmeyen inflamatuvar bir süreçtir. Damar duvarını tutan inflamatuvar süreç damar en iç katmanı olan endotelyal katmanda bozulma, bu bölgeye pıhtı oturması, arkasında fibrozis ve damarın ip gibi incelerek tamamen tıkanmasıyla karakterizedir. Bu hastalık yaşa bağlı damar sertliğinden farklı olarak damar duvarında aterom plakları içermez. Bunun yerinde damar içerisinde pıhtı oluşturan süreçler vardır. Bu hastalarda venöz (toplardamar), tromboz (pıhtı) görülme sıklığı da fazladır.

ÜST EKSTREMİTE (KOL ATARDAMAR) TIKANIKLIKLARI

Periferik arter hastalığı dendiği zaman kalp dışı kalan bütün atardamar hastalıklarına verilen genel isim anlaşılmakla birlikte öncelikle kol ve bacak damar hastalıkları akla gelir. Kol damarlarındaki tıkanıklıklar bacakla karşılaştırıldığında daha nadirdir. Üst ekstremite yani kollarda görülen atardamar tıkanıklıklarına bacak atardamarlarına yaklaşımla benzerdir. Üst ekstremitelerde atardamar tıkanıklıkları steroskleroz, romatizmal hastalıklar,travmalar, ek olarak en sık anjiyografi amaçlı kateter uygulanması ve diyaliz kateterlerine bağlıdır.
 

BÖBREK DAMAR (RENAL ARTER) HASTALIĞI

Böbreğin latince karşılı ren, damarın karşılığı ise vasculustur. Bu yüzde böbrek damar hastalıkları renovasküler hastalık olarak tanımlanır. Renavasküler hastlık çoğu zaman tutulan böbrek damarındaki daralma ve buna bağlı gelişen hipertansiyonu çağrıştırır. Böbrek damarları genç hastalarda fibromuskuler distrofi, yaşlı özellikle diabetin eşlik ettiği hastalarda ateroskleroza bağlı darlıklar ve tromboz dediğimiz pıhtı gelişimi gibi durumlardan etkilenir. Bunların dışında romatizmal hastalık olarak tanımlayabileceğimiz damar sistemini tutan vaskülitik hastalıklar ve baloncuk olarak tanımlayabileceğimiz anevrizmalar böbrek damarlarını etkileyebilir.