Telefon
WhatsApp
İnstagram

Bacak Arter Tıkanıklığı

Bacak Arter Tıkanıklığı

BACAK ARTER (ATARDAMAR) DARLIK VE TIKANIKLARI

bacak Periferik arter hastalığı dendiği zaman kalp dışı kalan bütün atardamar hastalıklarına verilen genel isim anlaşılmakla birlikte öncelikle kol ve bacak damar hastalıkları akla gelir. Bacak atar damarlarındaki darlık ve tıkanıklıklarının başında ateroskleroz dediğimiz damar sertliği gelmektedir. Bunun dışında buerger hastalığı ve vaskülitik hastalıklar önemli nedenlerdendir. Arter hastalıklarında sebep çok büyük oranda ateroskleroz olduğundan bacak damar tıkanıklarındaki risk faktörleri aterosklerozun risk faktörleri ile aynıdır. Bu risk faktörleri ileri yaş, erkek cinsiyeti, sigara alışkanlığı, hareketsiz yaşam, şeker hastalığı, aşırı kilo, doymuş yağlardan zengin kötü ve düzensiz beslenme, ileri yaş, genetik faktörler, kan kolesterol oranının yüksekliğidir. Bacak damar hastalıkları bulunan kişilerde klap damarları ve şah damarı dediğimiz boyun damarı tıkanıklığı görülme riski de yüksek olduğundan dolayı bu bölgelerde incelenmelidir.

Bacak Damar Tıkanıklığı Gelişim Mekanizması

Bacak damarlarındaki tıkanıkların en önemli sebebi ateroskleroz dediğimiz damar sertliği ve ateroskleroza göre daha nadir izlenen buerger hastalığı olduğunu belirtmiştik. Aterosklerozda en fazla uyluk bölgesinde buluna femoral arter (atardamar) etkilenmektedir. Bunun dışında şeker hastalığı eşlik ediyorsa diz altı ve ayak bileği bölgesinde daha küçük damarların tıkanıklığı sık görülür. Aterosklerozda damarlar yıllar içerisinde daralarak tıkanıklığa doğru sürüklenir. Bu süreç ani olmadığından dolayı belli bir darlık düzeyine gelmiş damar etrafında aşağı bölgeleri korumak için kollateral dediğimiz küçük kılcal damarlar gelişmeye başlar. Bu kolateral damarlar belli bir kritik eşiği aşıp tam tıkanıklığa gittiğinde hastalarda nekroz ya da gangren görülmez. Bunun yerine daha farklı bulgular ortaya çıkar. Geniş çalışmalarda 55 yaşından sonra erkeklerin yaklaşık %10 nunda ateroskleroza bağlı bacak atar damar şikayetleri mevcuttur.

Bacak Atardamar Darlık/tıkanıklık Belirtileri

Bu hastalık yıllar içerisinde yavaş yavaş ilerler. Darlık ilerledikçe vücut kendini koruma mekanizması olarak bacağın kangrene gitmesini engelleyici kolateral dediğimiz küçük kılcal damar oluşumları geliştirir. Gelişmiş olan küçük kılcal damarlar hiçbir zaman normal atardamarın fonksiyonlarının yerine getiremeyeceğinden birtakım bulgular ortaya çıkar. En önemli bulgu eforla gelen yanıcı kramp tarzı, dinlemeden geçmeyen ağrılardır. Ağrılar aynı şekilde gelir. Aynı mesafeyi yürümekle aynı sürede oluşmaya başlar fakat zaman ile bu mesafe kısalır. Önceleri 20 dakika yürümekle olan ağrılar sonraki süreçlerde 5-10 dakika hatta daha kısa yürüyüşlerde ortaya çıkmaya başlar. Bu süreç ilerleyicidir. Sonuçta yeterli kolateral geliştirememiş bazı hastalar dinlenme esnasında da ağrı çekmeye başlarlar.

Atar Damar Tıkanıklığı Tanısı

Bacak atardamarları tıkanıklığında bulgular çok tipiktir. Hasta şikayetleri dinlenerek büyük oranda tanı konur. Fakat tanının netleştirilmesi, yaygınlık derecesi ile düzeyinin belirlenmesi için birtakım testlere başvurulması gerekiyor. Tanıda en önemli modaliteler renkli dopper ultrasonografi, manyetik rezonans anjiyografi, bilgisayarlı tomografik anjiyografi ve kateter anjiyografileridir. Tanı bu modalitelerden herhangi birini kullanarak girişimsel bir radyolog tarafından kolaylıkla konup ve tedavi planlanabilir. İlk tanı yöntemi genellikle maliyetin düşük olması hastaya zararlı etkilerinin olmaması ve çok pratik olması nedeniyle renkli doppler ultrasonografidir. Renkli doppler ultrasonografi boyun, kol, bacak ve karın bölgesi darlıklarında yaygın olarak kullanılmakla birlikte intrakranial (kafa içi) ve intratorasik (göğüskafesi içi) damarlarda sınırlı katkılar sağlar.

Bacak Arter Tıkanıklığı Tedavisi

bacak2 Erken aşamada tedavi medikaldir. Ciddi darlık veya tıkanıklar oluşmamış erken aşamada; hastanın risk faktörlerinden uzaklaştırılması gerekir. Düzeltilebilecek risk faktörleri sigara kullanımı, kötü beslenme alışkanlıkları, hiperlipidemi (kan yağ oranının yüksekliği), yüksek tansiyon, şeker hastalığı, aşırı kilo ile sedanter yaşamdır. Tanımlanan risk faktöleri içerisinde atar damar tıkanıklıklarında en çok özen gösterilmesi sigara kullanımıdır.