Telefon
WhatsApp
İnstagram

Prostat

Prostat

Sadece erkeklerde bulunan doğuştan var olan üreme sistemine ait bir organdır. İdrar torbası tabanında yerleşen prostat, üretra dediğimiz idrar kanalını çepeçevre sarar. İdrar kanalı prostat bezinin tam ortasından geçer. Görevi testisler tarafından üretilen erkek üreme hücreleri olan spermlere koruyuculuk yapmasıdır.

Prostat erkeklerde en sık problem yaratan organdır. Prostatın temel olarak üç hastalığı mevcuttur.

*Prostat iltihapları.

*iyi huylu prostat büyümesi (benign prostat hiperplazisi ‘BPH’).

*prostat kanseri.

 

Benign Prostat Hiperplazisi/BPH (İyi huylu Prostat Büyümesi)

Prostat erkeklerde doğuştan var olup yaklaşık 1-2 gramdır. Ergenlik çağına kadar son derece sınırlı büyüme gösterir. Ergenlikle birlikte testosteronun etkisiyle hızla büyümeye başlar. Ergenlikten sonra yaklaşık bir ceviz kadar olan büyüklüğe ulaşır ve ortalama 20 gramdır. Yetişkin erkeklerde 40-50 yaşlarına kadar prostat bezi önemli bir büyüme kaydetmezken 50 yaşından sonra tekrar hızlı büyümeye başlar. Prostat bezinin büyümesiyle birlikte ortasından geçen üretra dediğimiz idrar kanalına bası yapar ve kanalda daralmaya neden olur. 50 yaşından sonra benign prostat hiperplazisi dediğimiz iyi huylu prostat büyümesi yavaş yavaş bulgu vermeye başlar. 80 yaşından büyük erkeklerin %90 ı iyi huylu prostat büyümesinin ağır sıkıntılarıyla uğraşır. Büyüyen prostat bezi merkezinden geçen idrar kanalına bası yapıp sıkmaya başlar. Basıya uğrayan idrar kanalı daralır ve idrar akışına engel oluşturur. Yıllar içerisinde önceleri idrar tazyiğinde azalma, idrar çıkışında yavaşlama, idrar yapma süresinde artış, istemsiz damla damla idrar yapma ve en son idrar çıkışında tam kesilmeye ilerler. İdrar çıkışında tam kesilme durumunda acil sonda takılmalıdır.

prostat normal (1)                                                                                                                                                                       

Benign prostat Hiperplazisi (BPH) Bulguları

Benign prostat hiperplazisi belirtileri, hastalığın seyrine ve prostat büyümesinin derecesine göre farklı belirtilere gösterir. Bu şikayetler çoğunlukla 50'li yaşlarda başlar ve yaşla birlikte artar. Prostat büyümesinde oluşan şikayetler prostatın çevrelediği idrar yolunun daralmasına bağlı oluşur. Prostat bezi büyümesinde en sık görülen belirti, idrar akışındaki azalmadır. Prostat büyümesinde sık görülen belirtileri bir şu şekilde sıralanabiliriz:

Sık idrara çıkma,

İdrar akışında zayıflama,

Ani gelen idrar çıkma ihtiyacı,

İdrar çıkışının geç başlaması,

Geceleri idrar ihtiyacıyla uyanmak,

İdrarın kesik kesik yapılması,

İdrar yaparken ıkınma,

İdrar torbasının tam olarak boşalmadığını hissetmek,

İdrarın yaptıktan sonra uzun süre damlama olması,

İdrar yaparken yanma ya da sızı,

Sık idrar yolu enfeksiyonu,

Mesanede taş gelişimi.

İdrarda kan olması.

 

Prostat Büyümesi Nedeni

İyi huylu prostat büyümesinin nedeni henüz net bilinmemekle birlikte erkeklik hormonlarının etkili olduğu düşünülmektedir. Prostatın büyümesi; prostatın iç bölgesinde oluşan adenom dediğimiz iyi huylu nodül gelişimlerine bağlıdır. Adenom dediğimiz bu nodüller büyüyerek içinden geçen idrar kanalına (üretra) bası yapar. Böylece idrar boşaltması ile sorunlar başlamış olur.

 

Prostat Büyümesinde Tanı

Prostat boyutlarının artması ile başlayan idrar yapma problemleri yaşam kalitesini ciddi şekilde olumsuz olarak etkiler. Prostat büyümesinde tanı hekimin öncelikle hastanın hikâyesini dinlemekle başlar.  Hastanın şikâyetleri, aile öyküsü, özgeçmişi ve kullandığı ilaçlar sorgulanır. Fizik muayene arkasından ultrasonografik incelemeyle tanı konur. Prostat büyümesinin nedenlerinden biri olan kanseri dışlamak için PSA (laboratuvar testi) ve gerekirse prostat biyopsisi yapılabilir. Çünkü kanser ve iyi huylu prostat büyümelerinin tedavileri tamamen farklıdır. İşeme hızı testi ve işeme sonrası idrar torbasında kalan idrar miktarına bakılabilir. Gerekli durumlarda sistoskopi yapılabilir.

 

İyi huylu prostat büyümesinde tedavi

Hastanın şikâyetlerinin derecesi ve vücutta prostat büyümesine bağlı olarak gelişen komplikasyonlara göre tedavi belirlenir. Bu verilerle tedaviye hasta ile birlikte karar vermek gerekir. Yakınmaların derecesine göre ilaç tedavileri ya da cerrahi yöntemler kullanılır.  

Şikâyetler hafifse ve hayat kalitesi fazla etkilenmiyorsa kişi tedavisiz ilenebilir. Hasta takibinde şikâyetlerde gerileme yok veya ilerliyorsa ilaçlı tedavi başlanır. İlaçlarla, prostat ve mesane boynunda bulunan düz kaslar gevşetilerek idrar çıkışı rahatlatılmaya çalışılır. Farklı grup ilaçlarla prostatın küçültülmeye çalışılır. Yaklaşık 6 ay süreyle kullanılan ilaçlar yetersiz kalıyorsa cerrahi girişim düşünülebilir. Operasyon açık ya da kapalı yöntemle yapılabilir. Prostat boyutları çok büyük olduğunda açık operasyon planlanabilir. Prostat operasyonlarında 2000 yıllardan sonra yaygın olarak LAZER yöntemleri kullanılmaktadır (Fotoselektif prostat vaporizasyonu (PVP), Greenlight lazer, Thulium lazer ile prostat enükleasyonu (ThuLEP), diode lazer ile prostat vaporizasyonu (DiLVP), thulium lazer ile prostat rezeksiyonu (TmLRP), diode lazer ile prostat enekülasyonu (DiLEP), holmium lazer ile prostat rezeksiyonu (HoLRP) ve holmium lazer ile prostat enükleasyonu (HoLEP)’dir).

Son yıllarda açık ve kapalı cerrahi yöntemlere alternatif bir yöntem olan prostatik arter embolizasyonu geliştirilmiştir. Bu yöntem temelde anjiyografik olarak prostatı besleyen atardamarları tıkayıp prostatik dokunun ölümü ve prostat boyutlarının küçülmesi prensibine dayanmaktadır.

 

Benign Prostat Hiperplazisi (İyi Huylu Prostat Büyümesi) Tedavisinde Yeni Yöntem Arteryel Embolizasyon

Prostatik arter embolizasyonu üzerinde son yıllarda Dünya’da çalışıldı ve belli protokoller oluşturuldu. Bu yöntemde kasık bölgeside küçük bir iğne deliğinden atardamar sistemine giriş yapılarak anjiyografik olarak prostatı besleyen atardamarlara ulaşılır. Bu damarlara prostatik arter denir. İki Taraflı olarak prostatik arterlere (prostat atardamarları) kateter yardımıyla tıkayıcı birtakım maddeler verilerek bu damarlarda kan akımı kalıcı olarak kesilir. Kan akışı kesilen prostat arterleri prostatı besleyemez ve prostat bezi günler haftalar içinde küçülmeye başlar. Beslenemediğinden dolayı prostatın boyutları küçülür ve idrar kanalına bası ortadan kalkar.

Embolizasyon ek hastalık nedeniyle ameliyat olamayan veya ameliyatı istemeyen hastalar için yeni bir umut olmuş ve başarılı sonuçlar sunmaktadır.

Benign prostat hiperplazisi (iyi huylu prostat büyümesi) tedavisinde prostatik arter embolizasyonu hasta için son derece konforlu bir yöntemdir.

Prostatik Arter Embolizasyonun Avantajları,

*Kesi ve genel anestezi (narkoz) olmaması,

*Hastanede sadece bir gün kalma gerektirmesi,

*Kanama ile enfeksiyon riskinin son derece düşük olması,

*Tedavi sonrası idrar yanması olmaması,

*Sonda gerektirmemesi,

*Başarı oranlarının %90 larda olması,

*Operasyon yerinde darlık gelişmemesi (çok önemli),

*Embolizasyon işleminden sonra cinsel fonksiyon bozukluğunun olmaması, normal  üreme fonksiyonlarının devam etmesi.

*Embolizasyon işleminden bir gün sonra kendi gereksinimlerni karşılayabilir duruma gelme önemli avantajlardır.

111

 

Embolizasyon cerahinin risklerini almak istemeyen hastalar ve ek hastalık nedeniyle cerrahinin riskli olduğu hasta grubuna başarıyla uygulanmaya başlanmıştır. Bu yöntem ciddi anjiyografi deneyim gerektirmekte ve gelişmiş anjiyografik ekipmana ihtiyaç duymaktadır.

Anjiyografik prostatik arter embolizasyon işlemi anjiyografi masasında ortalama bir buçuk saat sürmektedir. Giriş yerine lokal uyuşturucu dışında ağrı kesici veya anestezi gerektirmez. İşlemden sonra hasta odada gözleme alınır. Bir gün sonra sonda çıkarılarak normal kıyafetleriyle, sondasız olarak, yürüyerek evine gidip öz bakımını yapabilir ve sosyal hayatına döner. Prostata bağlı tıkanıklık bulgularında gerileme birkaç gün içinde başlayabileceği gibi birkaç haftaya da uzayabilir. Besleyici atardamarı tıkanan prostat bezinde küçülme 3-6 ay devam eder. Başarılı bir işlem sonrası prostatın hücresel yapıları zarar gördüğünden nüks veya tekrarlama olmaz.